ARM'da Linux: Snapdragon X ve X2 Elite'te Son Durum

Özet: ARM tabanlı Windows dizüstülerinde Linux iki yıldır “açılıyor ama günlük kullanıma hazır değil” noktasında. Birinci nesil Snapdragon X Elite için verilen sözler büyük ölçüde tutulmadı: TUXEDO kendi Linux dizüstüsünü iptal etti, Phoronix’in testleri hayal kırıklığıyla bitti. Eylül 2026’da Qualcomm, X2 serisinde Linux’u resmî olarak destekleyeceğini açıkladı, Debian 13 tabanlı bir geliştirici önizlemesi yayımladı ve çekirdeğe yama göndermeyi hızlandırdı. Aynı dönemde Valve, ARM üzerinde x86 oyunlarını çalıştıran FEX projesini yıllardır finanse ettiğini açıkladı ve Steam Frame ile SteamOS’u ilk kez ARM’a taşıdı. Ubuntu, Fedora ve Omarchy gibi dağıtımlar da kendi çözümlerini getirdi. Bu yazıda neyin gerçekten çalıştığını, neyin hâlâ vaat olduğunu kaynaklarıyla ayrı ayrı topladım.

ARM tabanlı Snapdragon dizüstülerde Linux bugün ne durumda?

Kısa cevap: Birinci nesil Snapdragon X Elite ve X Plus dizüstülerde Linux, belli modellerde Ubuntu’nun deneysel görüntüleriyle ve Windows bölümünden kopyalanan aygıt yazılımıyla çalışıyor, ancak uyku, pil göstergesi, grafik hızlandırma gibi temel işlevler sürümden sürüme bozulabiliyor. X2 Elite serisinde Qualcomm ilk kez resmî destek veriyor, ama Ekim 2026 itibarıyla bu destek geliştiricilere yönelik bir önizleme. Son kullanıcıya dönük sertifikalı Ubuntu görüntüsü ve üreticilerin Linux desteği 2027’nin ilk yarısında bekleniyor.

Konu	Durum (Ekim 2026)	Kaynak
X Elite / X Plus (1. nesil)	Seçili modellerde çalışıyor; aygıt yazılımı Windows’tan kopyalanıyor, gerilemeler var	Phoronix
X2 Elite için Qualcomm önizlemesi	Debian 13 kullanıcı alanı, özel çekirdek, geliştiricilere yönelik	CNX Software
X2 Elite ana hat çekirdek desteği	Üç dizüstü Linux 7.4’e alınmak üzere kuyrukta; kamera, HDMI ve gömülü denetleyici eksik	Phoronix
Sertifikalı Ubuntu (X2)	2027 hedefi	Canonical
Steam (Linux, ARM)	Herkese açık ARM64 beta istemci var, ama Valve “desteklenmiyor” diyor	GitHub #13689
x86 oyunlarının ARM’da çalışması	FEX + Proton ile mümkün; Steam Frame’de resmî, diğer cihazlarda resmî değil	Wikipedia: Steam Frame

Snapdragon X ailesinde hangi çipler var?

Qualcomm’un dizüstü çipleri iki nesilden oluşuyor. İlk nesil Oryon işlemci çekirdeklerini kullanan X1 ailesi (X Elite, X Plus ve giriş seviyesi Snapdragon X), ikinci nesil ise 3 nm sürecinde üretilen X2 ailesi.

Çip	Nesil	Çekirdek	Grafik	Duyuru	Kaynak
Snapdragon X Elite (X1E-84-100 vb.)	1	12 Oryon	Adreno X1-85	Ekim 2023	Qualcomm
Snapdragon X Plus (X1P)	1	8 ya da 10 Oryon	Adreno X1	Nisan 2024	GSMArena
Snapdragon X (X1-26-100)	1	8 Oryon, 2,98 GHz’e kadar	Adreno X1	Ocak 2025	Notebookcheck
Snapdragon X2 Elite Extreme (X2E-96-100)	2	18 (12 + 6), 5,0 GHz’e kadar	Adreno X2-90	Eylül 2025	CNX Software
Snapdragon X2 Elite (X2E-88-100, X2E-80-100)	2	12 (6 + 6), 4,7 GHz’e kadar	Adreno X2-90 / X2-85	Eylül 2025	CNX Software

X2 serisinin bütün modellerinde 80 TOPS’luk (saniyede trilyon işlem) Hexagon sinir ağı işlemcisi (NPU) var. En üst model 228 GB/sn bellek bant genişliğine ulaşıyor (CNX Software). Linux açısından önemli olan nokta şu: her çip ailesi, her dizüstü modeli için ayrı bir aygıt ağacı (Device Tree, donanımı çekirdeğe tanıtan açıklama dosyası) gerektiriyor. x86 dünyasındaki gibi tek bir kurulum görüntüsünün her makinede açılması bu yüzden kendiliğinden gerçekleşmiyor.

Birinci nesil X Elite’te ne oldu?

Verilen sözler

Qualcomm, X Elite’i 23 Ekim 2023’te duyurduğunda Linux’a hızlı destek sözü verdi. Şirket, Mayıs 2024’teki açıklamasında Linux’u “hızla” desteklemenin öncelikleri olduğunu, çipi duyurduktan bir gün sonra ilk yama setini yayımladıklarını hatırlattı (OSnews). Ocak 2024’te Linaro mühendisi Abel Vesa, Qualcomm’un başvuru donanımında grafik ve kablosuz ağı çalışan bir Debian 12 görüntüsünü anlattı (CNX Software).

Çekirdek tarafında ilerleme gerçekten oldu:

Linux 6.10: X Elite (X1E80100) için gömülü DisplayPort (eDP) ve DisplayPort desteği (Phoronix).
Linux 6.11: Lenovo Yoga Slim 7x ve ASUS Vivobook S15, ana hat çekirdekte aygıt ağacı bulunan ilk X Elite dizüstüler oldu. Pil göstergesi ve dokunmatik yüzey gibi parçalar o sırada çalışmıyordu, aygıt yazılımı Windows’tan kopyalanıyordu (Phoronix).
Temmuz 2024: Linaro’dan Konrad Dybcio, Lenovo ThinkPad T14s Gen 6’nın Linux’ta açılması için aygıt ağacı yamalarını gönderdi (Phoronix).

Gerçekte yaşananlar

Çekirdeğin açılması ile bir dizüstünün günlük işte kullanılabilmesi farklı şeyler. İki yıl içinde ortaya çıkan tablo şu:

Aygıt yazılımı sorunu: Grafik birimi, ses işlemcisi ve kablosuz ağ için gereken aygıt yazılımlarının çoğu dağıtılamıyor. Kullanıcılar bunları Windows bölümünden kopyalıyor; Ubuntu bunun için qcom-firmware-extract aracını sunuyor (Ubuntu Discourse).
Debian: Linaro mühendisi ve Debian geliştiricisi Christopher Obbard, DebConf25’te standart Debian görüntülerinin bu dizüstülerde kutudan çıktığı gibi kullanılamadığını, ancak “birkaç numarayla” açılabildiğini anlattı (Phoronix).
TUXEDO iptali (Kasım 2025): Linux dizüstü üreticisi TUXEDO, X Elite tabanlı dizüstüsünü iptal etti. Şirkete göre pil ömrü ARM dizüstülerden beklenenin çok altında kaldı, BIOS’u Linux’tan güncellemenin yolu yoktu, fan denetimi standart Linux arayüzleriyle yapılamıyordu ve USB4 hızları beklentiyi karşılamadı. TUXEDO, birinci nesil çipin “beklenenden daha az Linux’a uygun” çıktığını söyledi, X2’yi ise zamanı gelince değerlendireceğini belirtti (Linux Magazine, TUXEDO).
Performans (Aralık 2025): Phoronix, Ubuntu 25.10 ve Linux 6.18 üzerinde Acer Swift 14 AI’daki X Elite’in, eskimiş AMD Ryzen 7 PRO 5850U ile benzer sonuçlar verdiğini yazdı (Phoronix).
Gerileme (Mart 2026): Aynı dizüstüde Ubuntu 26.04 denemesinde, önceki sürümlerde çalışan aygıt yazılımı aracı “cihaz desteklenmiyor” hatası verdi. Elle kopyalanan aygıt yazılımıyla da 3B hızlandırma ve pil göstergesi çalışmadı (Phoronix).

OSnews’tan Thom Holwerda, Eylül 2026’da 2024’teki sözlerin “hiç tutulmadığını” ve iki yıl sonra desteğin “dağınık, bozuk ve sınırlı” olduğunu yazdı (OSnews). Sert bir değerlendirme, ama yukarıdaki listeyle çelişmiyor. Nicco Loves Linux kanalı da X Elite deneyiminden yola çıkarak X2 vaatlerini aynı soruyla ele alıyor:

Will Linux on Snapdragon Work This Time?Oynatmak için tıklayın. Video YouTube'dan (youtube-nocookie.com) yüklenir.

Qualcomm X2 serisinde neyi farklı yapıyor?

Resmî destek açıklaması

Qualcomm, 22-24 Eylül 2026’da Hawaii’de yapılan Snapdragon Summit’te X2 serisiyle birlikte Linux’u resmî olarak destekleyeceğini açıkladı. Şirketin PC biriminin başındaki Kedar Kondap’ın sözleri şöyle aktarıldı: “Geliştiriciler bizden tek bir şey istiyor: Snapdragon’da Linux. Sizi duyduk.” (ITdaily).

Açıklamanın somut parçaları:

Başlık	Ayrıntı	Kaynak
Geliştirici önizlemesi	23 Eylül 2026; Debian 13 “Trixie” kullanıcı alanı ve Qualcomm’un çekirdek derlemesi; dağıtım geliştiricileri, çekirdek katkıcıları ve donanım etkinleştirme mühendisleri için	Phoronix, CNX Software
İlk aşama içeriği	systemd-boot ile açılış, PCIe, UART/I2C/SPI, Mesa’nın Freedreno, Turnip ve Rusticl sürücüleri, Hexagon NPU için FastRPC	CNX Software
“Üretime hazır” aşama	Kasım 2026 sonu hedefi: daha çok test edilmiş özellik, daha geniş dizüstü desteği	CNX Software
Görüntü derleme	qualcomm-linux/qcom-deb-images deposu ve debos	CNX Software
Dağıtım yaklaşımı	Qualcomm belirli bir dağıtımı desteklemekten çok geliştiricileri güçlendirmeyi amaçladığını, dağıtım desteğinin ana hat çekirdeğe girenlerle geleceğini söylüyor	CNX Software
Üretici desteği	Qualcomm’a göre HP, ASUS ve HUMAIN 2027’nin ilk yarısında Linux desteği planlıyor; ASUS’un Zenbook A14 ve A16’yı Ubuntu ile sunacağı aktarılıyor	Phoronix, ITdaily

Qualcomm’un kendi kanalındaki kısa duyuru videosu:

Linux on Snapdragon: Snapdragon X2 Series Officially Supports LinuxOynatmak için tıklayın. Video YouTube'dan (youtube-nocookie.com) yüklenir.

Counterpoint Research’ün Snapdragon Summit’te çektiği tanıtımda X2 üzerinde Linux masaüstü, VS Code ve yapay zekâ uygulamaları gösteriliyor:

Linux on Snapdragon X2 Demo: Native Support, AI, VS Code and MoreOynatmak için tıklayın. Video YouTube'dan (youtube-nocookie.com) yüklenir.

Çekirdeğe giden yamalar

Bu sefer farklı olan, işin büyük kısmının önce ana hat çekirdeğe gönderilmesi (“önce ana hat” yaklaşımı). Şimdiye kadar girenler ve kuyrukta olanlar:

Linux 6.19: Qualcomm’dan Rob Clark, X2 Elite’teki Adreno X2-85 grafik birimi için grafik ve ekran desteğini MSM DRM sürücüsüne ekledi (Phoronix).
Linux 7.4 (Aralık 2026 sonu bekleniyor): ASUS Zenbook A14 UX3407NA, Lenovo Yoga Slim 7x Gen 11 ve HP EliteBook X G2q 14 AI için aygıt ağaçları kuyruğa alındı. ASUS’ta NVMe, OLED ekran ve USB çalışıyor, HDMI henüz yok. Lenovo’da kamera ve gömülü denetleyici (EC) sürücüsü yok. HP’de kamera yok, HDMI sorunlu (Phoronix).
Kadro: Uzun yıllar Red Hat’te x86 dizüstü donanım desteğini yürüten Hans de Goede, 2025 sonunda Qualcomm’a geçti ve Snapdragon dizüstülerin Linux desteği üzerinde çalışıyor (Phoronix). FEX geliştiricileri de Mayıs 2026’da Qualcomm’un “her çekirdek sürümünde” yama gönderdiğini not etti (Phoronix).

Bilinenler ve henüz vaat olanlar

İddia	Durum
Qualcomm X2 için Linux’u resmî olarak destekliyor	Açıklandı, geliştirici önizlemesi yayında
X2 grafik birimi ana hat çekirdekte	Doğrulandı (Linux 6.19)
Üç X2 dizüstü Linux 7.4’te	Kuyrukta; 7.4 henüz çıkmadı
Kasım 2026 sonunda “üretime hazır” platform	Qualcomm’un hedefi, henüz gerçekleşmedi
Debian desteği 2026 sonunda	Qualcomm’un hedefi
Sertifikalı Ubuntu görüntüsü	Canonical’ın 2027 hedefi
HP, ASUS ve HUMAIN’in Linux’lu cihazları	2027’nin ilk yarısı için plan; model ve tarih yok
Birinci nesil X Elite’in bu destekten yararlanması	Qualcomm bir şey söylemedi

Son satır önemli. Qualcomm’un açıklamaları X2 serisinden başlıyor. X Elite sahipleri için yeni bir taahhüt yok; ortak sürücü ve çekirdek altyapısından dolaylı fayda görmeleri ise benim tahminim.

Valve ARM’da Linux için ne yapıyor?

Valve’ın ARM çalışması dizüstülerden değil, oyunlardan ve kendi donanımından geliyor. Ama sonuçları bütün ARM Linux cihazlarını etkiliyor.

FEX: x86 kodunu ARM64’e çeviren katman

FEX, x86 ve x86-64 uygulamalarını ARM64 Linux’ta çalıştıran açık kaynaklı bir ikili çevirici. Proton ile birlikte kullanıldığında Windows oyunları da ARM’da çalışabiliyor. Projenin ilk işlemesi 28 Kasım 2018’e dayanıyor ve Valve en başından beri finansmanı sağlıyor. FEX’in lideri Ryan Houdek, yedinci yıl yazısında Valve’a projeyi başlatmasına imkân verdiği için teşekkür etti. Valve’dan Pierre-Loup Griffais de The Verge’e verdiği röportajda, ekibi projeyi başlatmaya ikna etmek için çok uğraştıklarını ve o zamandan beri onları finanse ettiklerini söyledi (GamingOnLinux).

FEX’in 2026 sürümlerinde Snapdragon izleri açıkça görülüyor (FEX sürümleri):

FEX-2605 (Mayıs): Geliştiriciler X2 Elite dizüstüler aldı ve “Snapdragon X2 Elite düzeltmeleri” başlığıyla hata ayıklamaya başladı.
FEX-2607 (Temmuz): ARM64EC Proton’da Mafia 3 ve Bioshock düzeltmeleri.
FEX-2610 (Ekim): Qualcomm Oryon çekirdeklerinde hatalı çalışan donanım rastgele sayı üretecine yazılımla geri dönüş, Steam için disk önbelleğinin varsayılan olarak açılması.

Proton 11 ve ARM64

Valve, Nisan 2026’da Proton 11.0 Beta 1’e ARM64EC derlemeleri için FEX-2604’ü ekledi, Mayıs’taki Beta 3’te FEX-2605’e geçti (GamingOnLinux, Proton sürüm notları). Bu sayede topluluk, Steam’i Nintendo Switch ya da AYN Odin gibi ARM cihazlarda çalıştırmayı denedi (Tom’s Hardware).

Steam Frame: SteamOS’un ilk ARM cihazı

Valve’ın 18 Eylül 2026’da satışa çıkan Steam Frame başlığı, Qualcomm Snapdragon 8 Gen 3 ve 16 GB LPDDR5X bellek kullanıyor. Cihazda SteamOS’un ARM64 sürümü, Windows oyunları için Proton, x86 oyunları için FEX ve Android uygulamaları için Waydroid’den çatallanan Lepton birlikte çalışıyor (Wikipedia: Steam Frame). Lepton ve FEX, Ağustos 2026’da Steam’de herkese açık paketler olarak yayımlandı (Hardware Busters). Collabora da Temmuz 2026’da Steam Frame’in temelini oluşturacak Holo Core’un, yani Arch Linux’un AArch64 sürümünün ilk önizlemesini yayımladı (Collabora, Phoronix).

Valve’ın Kasım 2025’teki donanım duyurusu, Steam Frame’i Steam Machine ve yeni Steam Controller ile birlikte tanıtıyor:

Steam Hardware AnnouncementOynatmak için tıklayın. Video YouTube'dan (youtube-nocookie.com) yüklenir.

Techquickie’nin videosu, ARM işlemcili bir başlığın x86 için yazılmış oyunları nasıl çalıştırdığını FEX ve Proton üzerinden anlatıyor:

The Steam Frame Shouldn’t Work - Here’s Why It DoesOynatmak için tıklayın. Video YouTube'dan (youtube-nocookie.com) yüklenir.

Ben bu konuyu Steam Deck 2 yazısında de ele almıştım. Oradaki okumam değişmedi: Valve ARM katmanlarını kendi cihazı için kurdu, ama bu katmanlar açık kaynak olduğu için herkese yarıyor.

Valve’ın resmî sınırı

Burada dikkat edilmesi gereken bir ayrım var. Valve, ARM64 Linux için herkese açık bir beta Steam istemcisi yayımlıyor, ancak bu istemciyi desteklemiyor. Ekim 2026’da GitHub’da açılan bir hata kaydına Valve çalışanı kisak-valve, “Steam for Linux şu anda ARM tabanlı donanımda desteklenmiyor” cevabını verdi ve kaydı 2015’ten beri açık olan ARM desteği talebine bağladı (GitHub #13689, GitHub #4061). 16 Ekim’de kapatılan başka bir kayıtta da aynı cevap verildi (GitHub #13745, Mixed News).

Interfacing Linux kanalı bu beta istemciyi FEX ve Proton’un ARM64 sürümüyle birkaç ay denedi:

Steam’s ARM Client For Linux is FAST!Oynatmak için tıklayın. Video YouTube'dan (youtube-nocookie.com) yüklenir.

Yani bugün resmî olan tek ARM Steam deneyimi Steam Frame’deki SteamOS. Snapdragon dizüstüde Steam çalıştırmak mümkün, ama Valve’ın güvencesi altında değil.

Linux dağıtımları neler yapıyor?

Ubuntu

Canonical, X Elite için en çok kullanılan yolu, yani “Concept” görüntülerini sunuyor. 29 Eylül 2026’da yayımlanan Ubuntu 26.10 Snapdragon Edition görüntüsü Linux 7.3 değişikliklerini içeriyor ve ilk kez X2 dizüstüleri (ASUS Zenbook A14/A16, Lenovo Yoga Slim 7, HP EliteBook X G2q) destekliyor. Yeni X1 cihazları arasında Lenovo IdeaPad Slim 3, Ideacentre Mini 01q8x10 ve HONOR MagicBook Art 14 var (Phoronix). Canonical görüntüyü “daha az cilalı, erken bir önizleme” olarak tanımlıyor. Forumdaki kullanıcı raporlarına göre Zenbook A16’da kablosuz ağ, Bluetooth, pil ve dokunmatik ekran çalışırken hoparlörler ve uykudan uyanma sorunlu (Ubuntu Discourse).

X2 için sertifikalı Ubuntu görüntüsü 2027’de bekleniyor. Canonical bu görüntünün “X2 silikonunda titizlikle doğrulandığını” söylüyor (Canonical).

Debian

Qualcomm’un X2 önizlemesi doğrudan Debian 13 kullanıcı alanına dayanıyor ve şirket Debian desteğini 2026 sonuna hedefliyor (ITdaily). Birinci nesil cihazlarda ise standart Debian görüntüleri hâlâ elle müdahale gerektiriyor (Phoronix).

Fedora

Fedora 44 için kabul edilen bir değişiklikle, AArch64 Live görüntüleri Windows on ARM dizüstülerde doğru aygıt ağacını açılışta kendiliğinden seçebilecek. systemd-stub, çekirdeğe gömülü donanım kimliği eşleşmelerini kullanarak uygun DTB dosyasını yüklüyor. Değişikliğin amacı X1 dizüstülerin, ileride de X2’lerin Fedora’yı kutudan çıktığı gibi açabilmesi. Değişikliği Qualcomm’a geçen Hans de Goede yürütüyor (Phoronix).

Omarchy ve Omarchy Dragon

DHH (David Heinemeier Hansson), 18 Eylül 2026’da Arch Linux tabanlı Omarchy için Snapdragon bilgisayarlara odaklanan resmî bir ekip kurduğunu duyurdu: Omarchy Dragon (Omarchy). Bu duyuruyu ayrıca Omarchy Dragon yazısında ele almıştım. Ekip ve cihazlar şöyle:

Kişi	Cihaz	Odak
Jim Martin	Surface Laptop 8 (X2 Elite)	Surface ve X2 desteği, kurulum ve kurtarma testleri
Birk Skyum	Lenovo Yoga Slim 7x (X Elite)	Pil, uyku, KVM sanallaştırma, donanım hızlandırmalı video, Linux’tan BIOS güncellemesi, USB4
Matt Gilg	Snapdragon X Yoga, HP OmniBook X16 (X2 Elite)	aarch64 paketleri, oyun
Bob Prendergast	HP EliteBook 14 G1q, ThinkPad T14s Gen 6	Ubuntu çekirdeğiyle kendi Omarchy kurulumu
Miguel Cruz	ASUS Zenbook A16 (X2 Elite Extreme)	Açılış, aygıt yazılımı, grafik sürücüsü sorunları

DHH duyuruda Qualcomm ile doğrudan bir iletişim kanalı kurmaya çalıştığını, Qualcomm’da Linux uyumluluğu üzerine çalışan bir mühendisin kendilerine ulaştığını yazdı. İlk somut sonuç 20 Ekim 2026’da geldi: Omarchy 4.5 RC1’in notlarına göre Lenovo Yoga Slim 7x ve ThinkPad T14s gibi Snapdragon X dizüstüler Omarchy’nin kendi aarch64 çekirdeğiyle çalışıyor. Kurulum, grafik ve sinyal işlemcisi aygıt yazılımını Windows’tan alıyor, açılışta doğru aygıt ağacını seçiyor ve kameraları çalıştırıyor. Aynı sürümde NVIDIA N1X’li Dell XPS 16 ve ASUS ProArt P14 de destekleniyor (Omarchy 4.5 RC1). Bu bir sürüm adayı; notlar da son sürüm olmadığını açıkça söylüyor.

Ortak payda

Dört dağıtımın çözümü de aynı iki soruna dayanıyor: doğru aygıt ağacını seçmek ve Windows’tan aygıt yazılımı almak. Ubuntu bunu bir araçla, Fedora açılış aşamasında, Omarchy kurulum betiğinde çözüyor. Qualcomm’un çekirdeğe gönderdiği aygıt ağaçları ve üreticilerin aygıt yazılımlarını linux-firmware deposuna koyması, bu ara çözümlerin zamanla gereksiz hâle gelmesini sağlayabilir.

Snapdragon dizüstüye Linux kurmadan önce nelere bakılmalı?

Windows bölümünü silmeyin. Omarchy ve Ubuntu’nun bugünkü çözümleri aygıt yazılımını oradan alıyor.
Modelinizin listede olup olmadığına bakın. Destek model model ilerliyor; aynı çipi kullanan iki dizüstüden biri açılırken diğeri açılmayabiliyor.
Uyku, pil göstergesi, ses ve HDMI’ı ayrıca test edin. Masaüstünün açılması bunların çalıştığı anlamına gelmiyor.
Güncellemelerde gerilemeye hazırlıklı olun. Ubuntu 26.04 örneğinde olduğu gibi, çalışan bir özellik yeni sürümde bozulabiliyor.
Oyun için beklentiyi sınırlı tutun. FEX ve Proton çalışıyor, ama Valve masaüstü ARM Linux’u desteklemiyor.

Sık sorulan sorular

Snapdragon X Elite dizüstüye Linux kurulur mu?

Seçili modellerde kurulur. En olgun yol Ubuntu’nun Snapdragon Concept görüntüsü. Aygıt yazılımı Windows’tan kopyalanıyor ve uyku, pil, grafik hızlandırma gibi işlevler modelden modele, sürümden sürüme değişiyor.

Snapdragon X2 Elite Linux’u resmî olarak destekliyor mu?

Qualcomm, Eylül 2026’da X2 serisinden başlayarak Linux’u resmî olarak destekleyeceğini açıkladı. Şu an yayında olan, Debian 13 tabanlı bir geliştirici önizlemesi. Sertifikalı Ubuntu 2027’de, üreticilerin Linux’lu cihazları 2027’nin ilk yarısında bekleniyor.

Hangi çekirdek sürümü gerekiyor?

X2 grafik birimi Linux 6.19’dan beri ana hat çekirdekte. ASUS Zenbook A14, Lenovo Yoga Slim 7x Gen 11 ve HP EliteBook X G2q için aygıt ağaçları Linux 7.4’e alınmak üzere kuyrukta. 7.4’ün Aralık 2026 sonunda çıkması bekleniyor.

Steam Snapdragon dizüstüde Linux’ta çalışır mı?

ARM64 beta istemci ve Proton’daki FEX desteğiyle çalıştırılabiliyor. Ancak Valve, Steam for Linux’un ARM tabanlı donanımda desteklenmediğini açıkça söylüyor. Resmî ARM desteği şimdilik yalnızca Steam Frame’deki SteamOS’ta.

Omarchy Dragon nedir?

Omarchy’nin Snapdragon bilgisayarlar için kurduğu resmî ekip. 18 Eylül 2026’da duyuruldu. Omarchy 4.5 RC1 ile Lenovo Yoga Slim 7x ve ThinkPad T14s’te ilk ARM desteği geldi.

Benim okumam

Fark yaratan şey yama sayısı değil, resmî sahiplik: X Elite döneminde de yamalar vardı, ama ürün düzeyinde kimse “bu dizüstü Linux’ta çalışır” demiyordu. X2 ile Qualcomm, Canonical ve üreticiler ilk kez tarih veriyor. Bu tarihlerin tutulup tutulmadığını Kasım 2026 sonu ve 2027’nin ilk yarısında göreceğiz.
Asıl sorun hâlâ aygıt yazılımı ve aygıt ağacı: Dağıtımların hepsi aynı iki sorunu farklı yollarla çözüyor. Aygıt yazılımı dağıtılabilir hâle gelmeden “kutudan çıktığı gibi” Linux mümkün değil.
Valve’ın etkisi dolaylı ama büyük: Valve dizüstüleri desteklemiyor, ama FEX’i yedi yıldır finanse ediyor ve ilk ARM cihazını çıkardı. ARM Linux’ta oyun meselesinin bugün tartışılabiliyor olması bu yatırımın sonucu.
Birinci nesil sahipleri için temkinli olmak gerekiyor: Qualcomm’un taahhüdü X2’den başlıyor. X Elite’in ortak çekirdek çalışmasından yararlanacağını düşünüyorum, ama bu bir tahmin; resmî bir söz yok.
Topluluk dağıtımlarının rolü hız: Omarchy Dragon gibi ekipler model model ilerleyip sonuçlarını ana hatta gönderdiğinde, büyük dağıtımların beklediği zemini hazırlıyor. Asahi Linux’un Apple Silicon’da yaptığına benzer bir rol, ama bu kez üreticinin desteğiyle.

Yeni çekirdek sürümleri ve Kasım sonundaki “üretime hazır” aşama geldiğinde bu yazıyı güncelleyeceğim.

Kaynaklar

Qualcomm ve çekirdek

Birinci nesil deneyimi ve eleştiriler

Valve, FEX ve Steam

Dağıtımlar